ya
Root: -ya
Present
Present
| Sg.1 | ndiya |
| Sg.2 | uya |
| Sg.3 | uya |
| Pl.1 | siya |
| Pl.2 | niya |
| Pl.3 | baya |
Present Long
| Sg.1 | ndiyaya |
| Sg.2 | uyaya |
| Sg.3 | uyaya |
| Pl.1 | siyaya |
| Pl.2 | niyaya |
| Pl.3 | bayaya |
Past
Recent Past
| Sg.1 | ndiye |
| Sg.2 | uye |
| Sg.3 | uye |
| Pl.1 | siye |
| Pl.2 | niye |
| Pl.3 | baye |
Recent Past Long
| Sg.1 | ndiyile |
| Sg.2 | uyile |
| Sg.3 | uyile |
| Pl.1 | siyile |
| Pl.2 | niyile |
| Pl.3 | bayile |
Remote Past
| Sg.1 | ndaya |
| Sg.2 | waya |
| Sg.3 | waya |
| Pl.1 | saya |
| Pl.2 | naya |
| Pl.3 | baya |
Future
Near Future
| Sg.1 | ndiza ya |
| Sg.2 | uza ya |
| Sg.3 | uza ya |
| Pl.1 | siza ya |
| Pl.2 | niza ya |
| Pl.3 | baza ya |
Verbs conjugated like ya
sasaza,
sayina,
sabela,
shwaqa,
shenxa,
xukuxa,
xobula,
xhutha,
xhwila,
xhapha,
xhabha,
xhamla,
xelela,
xakeka,
xabisa,
xabela,
xabana,
cwangcisa,
enzakalisa,
yolisa, etc. (List truncated at 20 verbs)
Sample Sentences
Etymology
From Proto-Bantu *-gɪ̀a.